Tác dụng của Thực phẩm chức năng
1. Tác dụng chống lão hóa và kéo dài tuổi thọ :[5, 6, 7, 11, 15, 18, 21, 22, 24, 25, 26, 27, 28, 35, 36, 37, 38]
1.1.  Khái niệm : Lão hóa là tình trạng thoái hóa các cơ quan và tổ chức dẫn tới suy giảm các chức năng của cơ thể sống và cuối cùng là tử vong.
1.2.  Biểu hiện của lão hóa :
+ Biểu hiện bên ngoài: yếu đuối, mờ mắt, đục nhân mắt, đi lại chậm chạp, da dẻ nhăn nheo, trí nhớ giảm, các phản xạ chậm chạp.
+ Biểu hiện bên trong: Khối lượng não giảm, các tuyến nội tiết nhỏ dần, các chức năng sinh lý giảm, tăng nguy cơ nhiễm bệnh (tim mạch, xương khớp, thần kinh, tiêu hóa, chuyển hóa).
1.3. Cơ chế lão hóa: cho đến nay, các nhà khoa học đưa ra 2 học thuyết lão hóa:
- Học thuyết chương trình hóa (Program Theory): sự lão hóa đã được lập trình về mặt di truyền, tức là đã được đánh dấu trên các gen của các phân tử ADN, tạo nên quy luật : Sinh – lão – bệnh – tử của mỗi con người.
- Học thuyết gốc tự do: (Free Radical Theory): Gốc tự do (Free Radical) là các phân tử, nguyên tử và ion mà nó mất đi một điện tử ở vòng ngoài và trở nên có tính oxy hóa cao. Hàng ngày trong cơ thể sản sinh ra khoảng 10.000.000 gốc tự do, song chúng bị phân hủy bởi các chất chống oxy hóa. Tốc độ lão hóa phụ thuộc vào sự chênh lệch giữa các chất chống oxy hóa và gốc tự do. Các chất chống oxy hóa chủ yếu do thực phẩm cung cấp, nếu không đảm bảo đủ để trung hòa các gốc tự do, các gốc tự do chiếm ưu thế và gây nên các hội chứng bệnh lý và tốc độ lão hóa tăng lên.
Tác hại của các gốc tự do được các nhà khoa học chứng minh là [35, 36, 37, 38]: gây tổn thương và hủy diệt các tế bào, gây tổn thương các ADN dẫn tới thoái hóa, biến dạng và suy giảm các chức năng của tế bào và có thể tạo ra một chuỗi các phản ứng dẫn tới các ung thư. Ngoài ra các gốc tự do còn gây nên hội chứng viêm các xương, khớp, cơ, tổ chức liên kết, dây chằng và kết quả là các chức năng của các bộ phận trong cơ thể bị rối loạn, suy giảm.
1.4. Tác dụng của TPCN chống lão hóa:
Các chất chống lão hóa, kéo dài tuổi thọ đã được con người nghiên cứu, tìm kiếm từ rất xa xưa. Tần Thủy Hoàng (259-210 TCN), người đầu tiên xưng Hoàng đế trong lịch sử Trung Quốc, để được “Trường sinh bất lão” đã phái người đến các núi Bồng Lai, Phương Trượng và Doanh Châu để tìm thuốc bất tử. Các triều đại sau này đều đầu tư cho nghiên cứu, tìm kiếm, chế biến, luyện ra các Kim Đan dùng cho mục đích sống lão hóa, kéo dài tuổi thọ. Cho đến nay, các chất chống lão hóa được khám phá, bao gồm:
- Các chất chống oxy hóa: các Polyphenol, Flavonoid, Lutein, Quercetin, Curcumin, Zingero, Silymarin...
- Các hormone và tiền hormone: Hormone sinh dục nam, hormone sinh dục nữ, các Phytoestrogen, các thảo dược có tác dụng tương tự hormone (cây bạch tật lê, cây Yohimbe...), Hormone tăng trưởng, Melatonin.
- Các chất thích ứng (Adaptogen): nhân sâm, tam thất, linh chi, Noni, yến xào, hải sâm, mật ong, dầu gan cá...
- Các chất chống stress và bảo vệ não: sen, táo ta, bạch quả, củ bình vôi...
- Các chất bổ sung vitamin: B1, B2, B3, B5, B6, B9, B12, C, A, D, E... và các vitamin không phải là vitamin (Adenin – B4, acid Orotic – B13, acid Pangamic – B15, ự-3, ự-6, Inositol – vitamin I…)
- Các chất khoáng: Ca, Zn, Cu, Fe, Cr, Se, Co, I2…
- Các acid amin: Taurin, Arginin, Lysin, Methionin, Cystein, Valin, Leucin.
- Các acid béo chưa no: acid Linolenic, acid Linoleic
- Các Enzym
- Các Probitics và Prebiotics.
2. Tác dụng tạo sức khỏe sung mãn của TPCN [6, 24, 26, 27].
2.1. Khái niệm: Theo Byron Johnson (2007), chủ tịch liên minh các Hiệp hội TPCN quốc tế, sức khỏe sung mãn là tình trạng sức khỏe có chất lượng cao nhất, không gặp phải các chứng bệnh viêm khớp, loãng xương, cao huyết áp, tiểu đường, béo phì, đột quỵ, ung thư, mất trí…
2.2. Các yếu tố tạo nên sức khỏe sung mãn: Muốn có sức khỏe sung mãn, cần 3 yếu tố kết hợp với nhau:
+ Chế độ ăn uống và dinh dưỡng: đủ số lượng, chất lượng, hợp lý.
+ Chế độ vận động thân thể với nguyên tắc: toàn diện, nâng dần, thường xuyên, thực sự thực tế và giải tỏa căng thẳng (đảm bảo được tam tâm: tâm bình thường, tâm bình thản, tâm bình hòa…)

2.3. Tác dụng của TPCN tạo sức khỏe sung mãn:
- TPCN bổ sung vitamin, khoáng chất, hoạt chất sinh học trong chế độ ăn uống và dinh dưỡng để duy trì cấu trúc và chức năng của các bộ phận trong cơ thể, phòng ngừa bệnh tật, tăng sức đề kháng.
- TPCN cung cấp một số sản phẩm góp phần giải tỏa căng thẳng, sống stress.
- TPCN cung cấp một số chất và hỗ trợ phát triển và duy trì thể lực, tạo cơ thể luyện tập bền bỉ, dẻo dai (bổ sung Canxin, vitamin, hoạt chất sinh học).
3. TPCN tăng sức đề kháng, giảm nguy cơ bệnh tật [1, 4, 5, 6, 10, 15, 16, 24, 25, 25, 27, 28].
3.1. Khái niệm: Sức đề kháng là khả năng chống đỡ của cơ thể với các tác nhân xâm phạm vào cơ thể từ ngoại lai hoặc nội lai.
3.2. Phân loại sức đề kháng:
+ Sức đề kháng không đặc hiệu: là hàng rào vật chất ngăn cách bên ngoài và bên trong cơ thể như da, niêm mạc, các chất dịch như mồ hôi, dịch nhày, các thực bào.
+ Sức đề kháng đặc hiệu: là các kháng thể được sinh ra để trung hòa các kháng nguyên.
3.3. TPCN làm tăng sức đề kháng, giảm nguy cơ bệnh tật:
+ TPCN làm tăng sức đề kháng không đặc hiệu: làm tăng chức năng của da, niêm mạc, các tuyến, các thực bào và các kháng thể không đặc hiệu.
+ TPCN làm tăng sức đề kháng đặc hiệu: TPCN bổ sung các vitamin, khoáng chất, hoạt chất sinh học, làm tăng cường các chức năng của các cơ quan, tăng khả năng tổng hợp kháng thể, dẫn tới tăng sức miễn dịch.
+ Sức đề kháng của cơ thể tăng lên thì nguy cơ mắc bệnh tật sẽ giảm đi.
- TPCN làm giảm nguy cơ thừa cân, béo phì: TPCN cung cấp chất xơ, các acid béo chưa nó, các sản phẩm giảm béo (trà giảm béo, viên giảm béo…)
- TPCN tăng cường chức năng sinh dục: các sản phẩm từ Mẫu lệ, Tật lê, sâm, kỷ tử, hà thủ ô, Ba kích, dâm dương hoắc, cá ngựa, hải mã…
- TPCN hỗ trợ giảm nguy cơ bệnh đái đường: TPCN bổ sung các acid béo không no n-3, chất xơ, Crom, Magiê, vitamin E, các sản phẩm từ thảo dược có tác dụng làm giảm chỉ số đường huyết, các sản phẩm ngũ cốc ăn kiêng cho người tiểu đường.
- TPCN hỗ trợ làm giảm bệnh tim mạch:
•    TPCN phòng ngừa nguy cơ đột quỵ, suy vành và nhồi máu: do cung cấp vitamin B6, B12 , acid Folic làm nhanh thoái biến Homocysteine.
•    TPCN hỗ trợ làm giảm cholesterol: PUFA, MUFA, các sản phẩm thực vật…
•    TPCN cung cấp chất xơ có tác dụng làm ngắt chu trình gan – ruột, cản trở hấp thu chất mỡ và tạo chất ức chế tổng hợp cholesterol.
•    TPCN bổ sung vitamin E, C, õ-Caroten là các chất chống oxy hóa cao, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim mạch.
- TPCN phòng ngừa nguy cơ ung thư : Polyphenol, Tocophenol, Vitamin C, Flavonoid, Quercetin, các Alkyl trong hành, tỏi, các chất xơ…
- TPCN giảm nguy bệnh xương khớp: bổ sung Canxi chống loãng xương, bổ sung Glucosamin chống thoái hóa khớp, bổ sung các vitamin, khoáng chất chống loãng xương, viêm khớp.
4. TPCN hỗ trợ điều trị bệnh tật [ 5, 7, 9, 10, 11, 15, 17, 22, 24, 25, 26, 27, 28]:     Bệnh tật là do rối loạn cấu tạo và rối loạn chuyển hóa của các cơ quan tổ chức. TPCN hỗ trợ phục hồi, tăng cường và duy trì các chức năng và cấu tạo của các bộ phận, cơ quan, tổ chức nên có tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh tật.
- Hỗ trợ điều trị dị ứng: sản phẩm ong chúa, Selen, vitamin E, C, õ-Caroten, vitamin A, sản phẩm Chitosan, sản phẩm từ một số thảo dược có tác dụng hỗ trợ chống dị ứng.
- Hỗ trợ điều trị bệnh tim mạch, bệnh đái tháo đường, bệnh béo phì, bệnh xương khớp, bệnh ung thư.
- Hỗ trợ điều trị bệnh thiếu máu, bệnh răng miệng, bệnh dạ dày, ruột, nội tiết, nhiễm trùng...
5. TPCN hỗ trợ làm đẹp cho con người [5, 6, 7, 17, 25, 26, 27, 28, 31]
5.1. Khái niệm: Đẹp là có hình thức, phẩm chất, có sự hài hòa, cân xứng, làm cho người ta thích ngắm ưa nhìn.
5.2. Biểu hiện của đẹp:
+ Đẹp nội dung (phẩm chất): không có bệnh tật, có sự bền bỉ, dẻo dai, các chức năng sinh lý bền vững.
+ Đẹp hình thức: cân đối chiều cao và cân nặng, có da đẹp, đầu tóc, răng miệng, mắt, mũi, ngực, mông, lời nói, dáng đi đẹp.
5.3. TPCN hỗ trợ làm đẹp cho cơ thể:
+ TPCN bổ sung vitamin A: làm đẹp da, niêm mạc khỏe mạnh, chống lão hóa, giúp tuyến nội tiết hoạt động tốt, hạn chế mụn trứng cá ở da.
+ Bổ sung các vitamin B1, B2, B6, C, Niacin làm da, niêm mạc khỏe mạnh, chống nứt nẻ.
+ Bổ sung vitamin E: làm da láng mượt, hạn chế vết nám, vết nhăn.
+ TPCN bổ sung các khoáng chất làm chức năng da bền vững hơn: kẽm, silic, lưu huỳnh.
+ TPCN bổ sung collagen làm tăng tính đàn hồi, giữ ẩm và làm sáng da hơn.
+ TPCN cung cấp các chất làm đẹp tóc (Hà thủ ô), đẹp mắt (vitamin A), đẹp răng miệng...
+ TPCN hỗ trợ làm tăng sức đề kháng, phòng ngừa bệnh tật, tạo sức khỏe sung mãn, dẫn tới cơ thể khỏe mạnh, đẹp cả nội dung lẫn hình thức.
6. TPCN hỗ trợ phát triển kinh tế – xã hội, xóa đói giảm nghèo [4, 22, 24, 26, 28].
+ TPCN là một ngành sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng, càng ngày càng phát triển và đòi hỏi rất nhiều lao động, từ khâu nuôi trông nguyên liệu dến sản xuất, chế biến, lưu thông phân phối, nhập khẩu, xuất khẩu.
+ Thị trường TPCN là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất. Đối với nhiều quốc gia, tăng hơn 10 %/năm. Tại Nhật Bản [22], năm 2006 các sản phẩm FOSHU đặt 5,5 tỷ USD, các sản phẩm sức khỏe đạt 12,5 tỷ USD. Tại Mỹ [24], năm 2006, chỉ tính 20 loại sản phẩm TPCN từ thảo dược bán trên kênh FDM (Food, Drug  of Mas Market Retail Stores) đã đạt 249.425.500 USD, nguyên liệu thô để sản xuất TPCN đạt 388.000.000 USD, năm 2007, TPCN bổ sung vitamin đạt 1,8 tỷ USD, TPCN cho thể thao đạt 2,3 tỷ USD, TPCN nguồn gốc thảo dược đạt 4,5 tỷ USD. Toàn bộ TPCN ở Mỹ chiếm 32 % thị trường TPCN thế giới. Thị trường TPCN thế giới năm 2007 đạt 70 tỷ USD, dự kiến năm 2010 đạt 187 tỷ USD.
+ TPCN đã tạo ra công ăn việc làm cho hàng triệu người, góp phần xóa đói , giảm nghèo cho nhiều người. Các công ty  TPCN ở Việt Nam hàng năm đã đóng thuế cho Nhà nước một tỷ lệ rất lớn, có công ty nộp thuế tới 60 – 70 tỷ đồng mỗi năm, và thu hút tới hàng chục ngàn lao động.
+ Tình hình sản xuất kinh doanh TPCN ở nước ta cho thấy:
- Năm 2005 và 2006 có 357 doanh nghiệp công bố tiêu chuẩn sản phẩm tại cục ATVSTP (cơ quan duy nhất tiếp nhận công bố sản phẩm TPCN ở Việt Nam) với 963 sản phẩm, trong đó:
•    Sản phẩm sản xuất trong nước: 322 sản phẩm chiếm 33,44% tổng số sản phẩm TPCN.
•    Sản phẩm nhập khẩu: 641 sản phẩm, chiếm 66,56% tổng số sản phẩm TPCN.
- Năm 2007: Có 283 doanh nghiệp công bố sản phẩm với 788 sản phẩm, trong đó:
•    Sản xuất trong nước: 275 sản phẩm, chiếm 35,35%, tăng hơn 1,91% so với năm 2005 – 2006.
•    Nhập khẩu: 503 sản phẩm, chiếm 64,65%, giảm 1,91% so với 2005 -2006.
- Sáu tháng đầu năm 2008: có 332 doanh nghiệp công bố 842 sản phẩm, trong đó:
•    Sản xuất trong nước: 450 sản phẩm, chiếm 53,45%, tăng hơn 18,1% so với năm 2007.
•    Nhập khẩu: 392 sản phẩm, chiếm 46,55%, giảm 18,1% so với năm 2007.
Từ số liệu trên cho thấy, năm 2007 -2008 là giai đoạn tăng mạnh mẽ các sản phẩm TPCN sản xuất trong nước.
+ Tại sao TPCN lại càng ngày càng phát triển? Lý do cơ bản nhất là giá trị về mặt sức khỏe của nó [1, 5, 6, 7, 10, 19, 20, 22, 24]. Hiện tại, người Nhật sử dụng 116 USD TPCN mỗi năm, người Mỹ sử dụng 67,9 USD, người châu Âu sử dụng 51,2 USD và người châu á (trừ Nhật) sử dụng mới chỉ 3,2 USD TPCN mỗi năm. ở Mỹ, có 40% người trưởng thành sử dụng TPCN (năm 2006), đến năm 2007 đã tăng lên 52%.
TPCN có tác dụng tạo ra sức khỏe sung mãn, kéo dài tuổi thọ, tăng sức đề kháng, giảm nguy cơ mắc bệnh, hỗ trợ điều trị bệnh tật, góp phần làm đẹp cho con người. Đó là các sản phẩm an toàn, có tác dụng nâng cao chất lượng cuộc sống với mục tiêu là làm cho con người khỏe hơn (healthier!), hạnh phúc hơn (happier!), và sống thọ hơn (longer!). Với giá trị đích thực của TPCN, dần dần nó sẽ phát triển thành một ngành sản xuất kinh doanh, đóng góp vào sự phát triển kinh tế – xã hội và xóa đói giảm nghèo.

Trong công cuộc công nghiệp hóa, đô thị hóa tăng tốc từ thập kỷ cuối của thế kỷ trước, đặc biệt tăng mạnh từ đầu thế kỷ này. Bên cạnh những ưu điểm vĩ đại của cuộc cách mạng công nghiệp, về mặt nguy cơ sức khỏe, chúng ta phải đối mặt với "Cơn thủy triều dịch bệnh mãn tính không lây gia tăng". Việc dự phòng dịch bệnh mãn tính không phải bằng vacxin như các loại dịch bệnh truyền nhiễm, mà phải bằng các biện pháp: chế độ ăn uống, vận động, sinh hoạt... trong đó "Thực phẩm chức năng là công cụ dự phòng sức khỏe của thế kỷ 21". Để giúp nâng cao "Hiểu đúng, làm đúng, dùng đúng" về thực phẩm chức năng (TPCN), Hiệp hội Thực phẩm chức năng Việt Nam - VAFF cho đăng trên web site của Hiệp hội bộ giáo trình điện tử bao gồm 32 bài. Đây là một tài liệu đào tạo về TPCN lần đầu tiên được biên soạn ở Việt Nam.

Video sự kiện

Trụ sở VAFF: Tầng 14 - Cung Trí thức Thành phố Hà Nội - Lô 25D* - Trần Thái Tông, Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: 04 3795 8157 - Fax: 04 3795 8157
VAFF © 2010 Hiệp hội thực phẩm chức năng Việt Nam

Thiết kế bởi: